Inkomsten extra vermogensheffing moeten dienen om armoede uit te bannen
17/01/2010
Voor Dirk Van der Maelen (sp.a)
is het onaanvaardbaar dat het aantal mensen met een inkomen lager dan de
armoedegrens de voorbije 20 jaar niet is afgenomen, terwijl we er met zijn allen
wel rijker op geworden zijn. De sp.a-er
wil dat de trend van toenemende sociale ongelijkheid wordt gekeerd. Prioritair
is het terugdringen van de armoede. Om dat te kunnen betalen wil Van der Maelen
een vermogensheffing op de
allerrijksten, op diegenen die een buitenproportioneel deel van de toenemende
rijkdom voor hun rekening nemen. Op de nieuwjaarsreceptie van sp.a-Denderleeuw hield hij hiervoor een
krachtig pleidooi. "Wij willen vooruit met onze samenleving, maar dan wel met
iedereen samen. Niemand mag achterblijven. Wij willen de kansen van iedereen,
niet de luxe van enkelen veilig
stellen."
De uitwas van ongelijkheid is
armoede. Dat in een rijk land als België 1 op 7
mensen met een inkomen lager dan de armoedegrens moet rondkomen, meer dan 350.000 mensen hun schulden niet kunnen
afbetalen, 110.000
mensen beroep moeten doen op een voedselbank, en dat ons land ongeveer 17.000
daklozen telt, is onaanvaardbaar. 3,5% van de werknemers in ons land leven in armoede. In Brussel
loopt dat percentage zelfs op tot 9,7%. Die mensen hebben wel degelijk een baan, maar
ze verdienen gewoonweg niet genoeg om met hun loon boven de armoedegrens te
blijven. Werkende armen. Wie dacht dat dit tot het verre verleden behoorde
heeft het mis.
Op basis van de cijfers die sinds begin jaren '90
beschikbaar zijn kunnen we grosso modo stellen dat het aantal armen gelijk is
gebleven. Toch zijn we met zijn allen steeds rijker geworden. Het financieel
vermogen van de Belgische gezinnen is in de periode 1992-2009 met 80% toegenomen
tot 800 miljard euro of bijna 2,5 keer het BBP. En dat is heel hoog in
vergelijking met andere rijke landen. In Duitsland, Zweden,
Oostenrijk, Finland, Denemarken bijvoorbeeld is het totale financieel vermogen
van de gezinnen ongeveer even groot als het BBP. Het financieel vermogen van de
Belgische gezinnen is niet alleen erg hoog, maar vooral zeer ongelijk verdeeld.
Meer dan de
helft van dat vermogen, en dus ook de
toename van dat vermogen, is in handen van de 10% rijksten in onze samenleving.
Uit cijfers die Barclays Wealth, een internationale vermogensbeheerder, bekend
maakte blijkt dat 10,2% van de Belgische gezinnen (458.000) een netto vermogen
heeft van meer dan 1 miljoen dollar, 1,3% van de gezinnen (57.000) heeft een
netto vermogen van meer dan 3 miljoen euro. Barclays Wealth verwacht dat tegen
2017 het aantal dollarmiljonairs in België zal toenemen van 10,2% naar 17%. Het
aantal gezinnen met een netto vermogen van meer dan 3 miljoen dollar ziet
Barclays Wealth toenemen van 1,3% tot 2,5%. Het aantal armen dreigt, zoals de
voorbije 20 jaar het geval was, gelijk te blijven of zelfs toe te nemen. Onze
samenleving die nu gekenmerkt is door een 15% - 75% - 10% verdeling, zal tegen
2017 een 15% - 70% - 15% samenleving zijn.
Dat is geen sociale vooruitgang, dat is niet de vooruitgang die socialisten
voor ogen hebben. We moeten er allemaal op vooruitgaan met bijzondere aandacht
voor diegenen die er het slechtst voorstaan. Er moet dus meer herverdeeld worden, de
sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen.
Wordt er dan niet herverdeeld in ons land? Toch wel. Het
leeuwendeel van de fiscale en sociale bijdragen wordt gebruikt voor sociale
uitgaven zoals pensioenen, gezondheidszorg, werkloosheidsuitkeringen,
kinderbijslag,... Van de overheidsuitgaven gaat een sterk herverdelend effect
uit. Maar aan de bijdragekant zitten we met een fundamentele onrechtvaardigheid.
De sociale en
fiscale bijdragen komen in zeer grote mate van de
gezinnen wiens belangrijkste bron van inkomen arbeid is, van de middengroep dus.
Vermogens en vermogensinkomsten worden ontzien. De mensen met de hoogste
inkomens en de grootste vermogens, zij die er de voorbije 20 jaar het meest op
vooruitgegaan zijn, doen eigenlijk amper mee aan de herverdeling. Daarom pleit
ik voor extra vermogensheffingen. De vorm is wat mij betreft van ondergeschikt
belang. Ik sta open voor verschillende pistes. Voorwaarde is wel dat lage en
middeninkomens worden gespaard en dat de opbrengst wordt gebruikt om
armoede terug te dringen. Zo komt een herverdeling tot stand van diegenen die
een buitenproportioneel deel van de toenemende rijkdom voor hun rekening nemen,
naar diegenen die het echt moeilijk hebben.
De extra inkomsten moeten toelaten de sociale
uitkeringen, het gewaarborgd inkomen voor ouderen, de minimumpensioenen, de
minimumlonen, en het belastingvrij minimum voor de laagste inkomens te
verhogen. Er zijn ook inspanningen nodig voor huisvesting, met speciale
aandacht voor dakloosheid en energie-armoede, en inzake kinderarmoede, waar een
cruciale rol is weggelegd voor het onderwijs.
